Ubezpieczeniem zdrowotnym, w tym opieką medyczną, może być objęta twoja rodzina, która mieszka w Polsce, jeżeli jesteś ubezpieczony w Wielkiej Brytanii. Możesz jej załatwić także zasiłek na dzieci - 8000 złotych rocznie.  Odkąd Polska stała się członkiem Unii Europejskiej, możemy swobodnie podróżować, osiedlać się i studiować w każdym kraju Unii. Jesteśmy traktowani tak samo jak pozostali obywatele Unii w zakresie ubezpieczeń społecznych i pomocy medycznej.

Jest to możliwe, ponieważ na terytorium Unii obowiązują przepisy prawne nadrzędne w zakresie ubezpieczeń społecznych tzw. ,,koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego’’. Wynika to z rozporządzeń Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 i nr 574/72 z dnia 21 marca 1972.

Wspomniana ,,koordynacja’’ dotyczy: emerytur, rent inwalidzkich, rent rodzinnych, świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, świadczeń rodzinnych, macierzyńskich, chorobowych, świadczeń dla osób bezrobotnych oraz usług medycznych.  Obejmuje ona także obywateli Polski, jeżeli pracują lub prowadzą działalność gospodarczą, lub są rolnikiem, emerytem, rencistą, bezrobotnym, urzędnikiem lub studentem. Mają oni prawo do ubezpieczenia społecznego i pomocy medycznej o ile są ubezpieczeni.

Jeżeli pracujesz w Wielkiej Brytanii, podlegasz ubezpieczeniu społecznemu i ubezpieczeniu zdrowotnemu w tym państwie.

W przypadku pracy jako pracownik, tzw. employee, pracodawca opłaca za Ciebie składki ubezpieczeniowe tzw. National Insurance Contributions. Pracując jako samozatrudniony tzw. self-employed, masz obowiązek opłacać składki ubezpieczeniowe samodzielnie. Składki wędrują do urzędu brytyjskiego tzw. Inland Revenue National Insurance Contributions Office, na Twoje konto (docelowo jest mu nadawany numer tzw. National Insurance Number).

Twoje ubezpieczenie brytyjskie daje ci możliwość objęcia tym ubezpieczeniem żony lub męża oraz dzieci, którzy mieszkają w innym kraju unijnym np. w Polsce. Jest to możliwe pod warunkiem, iż żona lub mąż jest aktualnie bezrobotny. Dzięki twojemu ubezpieczeniu, mogą oni korzystać z pomocy medycznej i zdrowotnych świadczeń rzeczowych.

W tym celu Twój pracodawca lub urząd brytyjski powinien potwierdzić Ci fakt, iż jesteś ubezpieczony i opłacasz składki, na formularzu unijnym. Następnie, potwierdzenie powinno zostać przekazane do właściwej instytucji w Polsce tj. Narodowego Funduszu Zdrowia.

Pamiętaj, iż w tym przypadku podlegasz ustawodawstwu brytyjskiemu - zatem prawo do objęcia rodziny ubezpieczeniem jest uzależnione od tego czy spełniasz wymogi brytyjskie - musisz być ubezpieczony, a następnie rozpocząć i przejść całą procedurę, na początek po stronie brytyjskiej. Dlatego też warto jest skorzystać z pomocy doradcy, który zna procedury działania urzędów brytyjskich.

Jeżeli masz dzieci i je wychowujesz lub łożysz na nie finansowo, możesz otrzymać zasiłek rodzinny brytyjski w wysokości Ł17.45 na tydzień, na najstarsze dziecko oraz 11.70 na każde następne, tygodniowo - tzw. Child Benefit.

Przykładowo. Rodzina z dwojgiem dzieci może otrzymać ponad 8000 złotych rocznie. Gdyby Twoja żona (lub mąż) zwróciła się o wypłatę zasiłku na dzieci przez polski urząd, otrzymałaby zasiłek w wysokości 44 złotych miesięcznie (na dziecko do ukończenia 5 roku życia), lub 56 złotych (na dziecko od 5 do 18 lat), lub 65 złotych (na dziecko od 18 do 24 lat). Daje to niewiele ponad 1000 złotych rocznie.  Aby uzyskać zasiłek rodzinny z kraju, w którym pracujesz, musisz zwrócić się do instytucji właściwej do wypłaty świadczeń w tym kraju. W przypadku Wielkiej Brytanii jest to Child Benefit Office. Sprawa załatwienia zasiłku wydaje się na pierwszy rzut oka prosta i można ją sprowadzić do wypełnienia formularza Child Benefit Claim, gdzie podajesz m.in. swoje dane osobowe (imię, nazwisko, adres zamieszkania) oraz informacje dotyczące ubezpieczenia i pracy oraz rodziny.

Pamiętaj, iż procedura postępowania w urzędzie brytyjskim przebiega dwuetapowo. Oznacza to, że po złożeniu do urzędu pierwszej aplikacji, otrzymasz na adres domowy dodatkowe formularze. W przypadku osób, które występują o przyznanie zasiłku rodzinnego na dzieci zamieszkałe w Polsce, należy się przygotować na szczegółowy zestaw pytań np. dotyczących szkoły dziecka oraz osoby opiekującej się. Dodatkowo, możesz być poproszony o przedstawienie dokumentów dotyczących dziecka np. paszportu (oryginału). Zanim urząd podejmie ostateczną decyzję, kontaktuje się z urzędem w kraju miejsca zamieszkania dzieci i ich opiekuna, celem potwierdzenia danych rodziny.

Popełnienie błędu może prowadzić do odmowy przyznania zasiłku i wtedy całą procedurę trzeba będzie powtórzyć. Przesuwa to w czasie otrzymanie pieniędzy przez rodziny. Dlatego warto jest powierzyć tą sprawę doradcy. Pamiętajmy również, iż aby otrzymać zasiłek musisz mieć uregulowaną sytuację imigracyjną w Urzędzie Spraw Wewnętrzych tzw. Home Office. Warto zatem wybrać doradcę, który jednocześnie posiada uprawnienia brytyjskie do świadczenia usług imigracyjnych tzw. immigration adviser.  Więcej informacji na temat rzetelnej pomocy imigracyjnej oraz w sprawach zasiłków znajdziesz na stronie: www.POLAKwUK.pl

Magdalena Mikulska,
prawnik, doradca imigracyjny OISC
Horizon Consulting Partnership,
Immigration Adviser OISC F200500146
GP, nr 3, styczeń 2007

www,glospolski.eu